Wystawiasz firmom kilka faktur w miesiącu, w sumie nie więcej niż 10 000 zł brutto, i nadal robisz to w programie albo w PDF-ie. Zgodnie z prawem — ale tylko do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. odroczenie dla najmniejszych firm wygasa i faktury dla innych firm — poza nielicznymi wyjątkami — trafiają do Krajowego Systemu e-Faktur. Dotyczy to także działalności zwolnionych z VAT, ryczałtowców i firm z kasą fiskalną, które do paragonu wystawiają faktury. Pokazujemy, jak sprawdzić, czy wciąż korzystasz z odroczenia, co zmienia się w styczniu, jak oznaczyć fakturę bez VAT i co przygotować w grudniu.
Kto do końca 2026 r. może wystawiać faktury poza KSeF: test progu 10 000 zł
Od 1 lutego 2026 r. obowiązek wystawiania faktur w KSeF mają najwięksi podatnicy (sprzedaż w 2024 r. powyżej 200 mln zł), a od 1 kwietnia 2026 r. — wszyscy pozostali. Wyjątek dla małych daje art. 145m ustawy o VAT w brzmieniu nadanym ustawą z 5 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1203). Od 1 kwietnia do 31 grudnia 2026 r. można wystawiać faktury papierowe lub elektroniczne poza KSeF, jeśli łączna wartość sprzedaży wraz z podatkiem udokumentowana fakturami wystawionymi w danym miesiącu jest mniejsza lub równa 10 000 zł.
Jak liczyć próg
- Brutto, czyli razem z VAT. U zwolnionego z VAT kwota brutto równa się kwocie faktury.
- Miesięcznie, osobno dla każdego miesiąca od kwietnia 2026 r. — nie rocznie.
- Według daty wystawienia faktury, nie daty sprzedaży. Ministerstwo Finansów podaje przykład: sprzedaż z 5 kwietnia, faktura z 7 maja — kwota obciąża limit majowy.
- Kwota 10 000,00 zł jeszcze mieści się w odroczeniu — przepis mówi „mniejsza lub równa”.
Do progu nie wlicza się faktur dla osób prywatnych (konsumentów), faktur wystawionych przy zastosowaniu kasy rejestrującej, paragonów z NIP do 450 zł uznanych za faktury uproszczone ani sprzedaży udokumentowanej samym paragonem — potwierdza to zestaw pytań i odpowiedzi Ministerstwa Finansów o limicie 10 000 zł. Nie wlicza się też faktur wyłączonych z KSeF rozporządzeniem (Dz.U. 2025 poz. 1740). Wlicza się natomiast faktury, które zwolniony z VAT wystawia firmom.
Co po przekroczeniu progu
Prawo do faktur poza KSeF traci się od faktury, którą przekroczono limit — ta faktura i wszystkie kolejne muszą już trafić do systemu. Powrotu nie ma: to, że w następnych miesiącach sprzedaż znów spadnie poniżej progu, nie ma znaczenia.
Przykład. Czynny podatnik VAT wystawia w czerwcu trzy faktury: 4 920 zł, 3 690 zł i 1 845 zł brutto. Po dwóch fakturach suma wynosi 8 610 zł, trzecia podnosi ją do 10 455 zł — więc to ona powinna zostać wystawiona w KSeF, podobnie jak wszystkie późniejsze. Inaczej przedsiębiorca zwolniony z VAT, który w miesiącu wystawił firmom faktury na 2 500 zł, 4 000 zł i 3 500 zł: suma to dokładnie 10 000 zł, więc odroczenie trwa, a sprzedaż klientom prywatnym obok tego progu nie zużywa.
Praktyczny test: przejrzyj faktury od 1 kwietnia 2026 r. miesiąc po miesiącu. Jeśli żaden miesiąc nie przekroczył 10 000 zł, KSeF obowiązuje Cię od 1 stycznia 2027 r. Jeśli którykolwiek przekroczył — obowiązek powstał już wtedy, a późniejsze faktury spoza systemu omów z księgowym.
Co się zmienia 1 stycznia 2027 r.
Art. 145m obowiązuje do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. każda faktura na rzecz firmy jest fakturą ustrukturyzowaną wystawianą w KSeF (art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT), z nielicznymi wyjątkami z ustawy i z rozporządzenia o przypadkach niewystawiania faktur ustrukturyzowanych.
Faktury z przełomu roku
Faktura wysłana do KSeF online jest wystawiona w dniu przesłania, offline — w dniu podanym na fakturze; o progu decyduje data wystawienia. Usługa wykonana w grudniu, ale zafakturowana na przykład 4 stycznia 2027 r. (poniedziałek), idzie więc już przez KSeF. Faktury papierowe i PDF wystawione do 31 grudnia 2026 r. pozostają ważne. Nie warto natomiast wystawiać w grudniu faktur „na zapas” — data wystawienia ma odpowiadać rzeczywistości.
Korekty faktur papierowych z 2026 r. wystawiane od 1 stycznia 2027 r. co do zasady przygotujesz już jako faktury ustrukturyzowane, bo odroczenie wygaśnie — struktura FA(3) ma do tego znacznik faktury korygowanej wystawionej poza KSeF. Poza systemem mogą zostać korekty faktur dla osób prywatnych. Noty korygujące nie istnieją od 1 lutego 2026 r. — więcej o korektach w tekście Faktura korygująca w KSeF: in minus i in plus.
Kasa fiskalna, paragon z NIP i przelewy
- Faktury z kasy — możliwość wystawiania faktur przy zastosowaniu kas rejestrujących kończy się 31 grudnia 2026 r. (art. 145n ust. 1). Od 1 stycznia 2027 r. z każdej sprzedaży ewidencjonowanej na kasie wydaje się paragon (nowe brzmienie art. 111 ust. 3a pkt 1), a fakturę dla firmy do takiej sprzedaży wystawia się w KSeF.
- Paragon z NIP do 450 zł przestaje być fakturą uproszczoną. Sama faktura uproszczona nie znika — wystawia się ją w KSeF.
- Numer KSeF w tytule przelewu — od 1 stycznia 2027 r. czynny podatnik VAT, płacąc przelewem czynnemu podatnikowi za fakturę z KSeF, podaje jej numer lub identyfikator zbiorczy (art. 108g). Nie dotyczy to faktur papierowych z 2026 r. ani firm zwolnionych z VAT.
Szczegóły kasowe, w tym fakturę do paragonu, opisuje nasz wpis o końcu paragonu z NIP jako faktury uproszczonej.
Co się nie zmienia: faktury dla osób prywatnych nadal nie muszą trafiać do KSeF. Przepisy pozwalają wystawić je w systemie dobrowolnie, co potwierdza strona Ministerstwa Finansów dla konsumentów i osób fizycznych.
Faktury zakupowe odbierasz w KSeF już od lutego 2026 r.
Odroczenie z art. 145m dotyczy wyłącznie wystawiania faktur. Odbiór działa od 1 lutego 2026 r.: faktura ustrukturyzowana jest „wystawiana i otrzymywana” przy użyciu KSeF (art. 106gb ust. 1), a za otrzymaną uznaje się ją w dniu nadania numeru KSeF (art. 106na ust. 3). Jeśli Twój dostawca wystawia już w KSeF, Twoja faktura zakupowa jest w systemie — niezależnie od tego, czy sam korzystasz z odroczenia.
W praktyce oznacza to trzy rzeczy:
- KSeF nie wysyła powiadomień. O nowej fakturze dowiesz się, sprawdzając system — w programie albo w aplikacji Ministerstwa Finansów.
- Nie musisz faktury akceptować. Liczy się data nadania numeru, nie data, w której ją zobaczysz — jeśli termin płatności w umowie biegnie od otrzymania faktury, liczy się go od tej daty.
- PDF od sprzedawcy to dodatek. Sprzedawca może przesłać wizualizację z kodem QR, ale dla firmy-nabywcy faktura jest w KSeF.
Dotyczy to także zwolnionych z VAT. Wyjątkiem są zakupy JDG na cele prywatne — tu KSeF jest dobrowolny. Zasady odbioru dla jednoosobowych firm zebrano na stronie KSeF dla JDG i MŚP.
Zwolniony z VAT w KSeF: kiedy faktura i jak ją oznaczyć
Popularne przekonanie „zwolnieni z VAT nie muszą korzystać z KSeF” jest błędne. Katalog wyłączeń w art. 106ga ust. 2 ustawy o VAT obejmuje m.in. faktury dla konsumentów, a spośród zwolnionych z VAT — tylko podatników korzystających z unijnej procedury zwolnienia z art. 113a (pkt 6). Krajowego zwolnienia podmiotowego z art. 113 ust. 1 w tym katalogu nie ma. Ministerstwo Finansów pisze wprost: forma prawna nie ma znaczenia, a co do zasady każdy podatnik, czynny i zwolniony, który ma obowiązek wystawić fakturę, wystawia ją w KSeF.
Kiedy zwolniony w ogóle wystawia fakturę
Przy sprzedaży zwolnionej (art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9) faktura co do zasady nie jest obowiązkowa (art. 106b ust. 2). Staje się obowiązkowa, gdy nabywca jej zażąda w ciągu 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym wykonano usługę, dostarczono towar lub otrzymano zapłatę (art. 106b ust. 3). Jeśli zwolniony wystawia fakturę firmie — na żądanie albo z własnej woli — od 1 stycznia 2027 r. robi to w KSeF. Rachunek zamiast faktury nie jest sposobem na ominięcie systemu: przy sprzedaży zwolnionej, gdy nabywca żąda faktury, wystawia się fakturę, a nie rachunek.
Jak oznaczyć fakturę bez VAT w strukturze FA(3)
Faktura dokumentująca sprzedaż zwolnioną musi wskazywać podstawę zwolnienia: przepis ustawy, przepis dyrektywy 2006/112/WE albo inną podstawę prawną (art. 106e ust. 1 pkt 19). W strukturze FA(3) odpowiadają za to następujące pola:
| Pole | Co oznacza | Co wpisać |
|---|---|---|
| P_12 | stawka w wierszu faktury (pole opcjonalne) | „zw” |
| P_13_7 | suma wartości sprzedaży zwolnionej | kwota sprzedaży zwolnionej |
| P_19 | znacznik sprzedaży zwolnionej | „1” |
| P_19A | przepis ustawy lub aktu wykonawczego | np. art. 113 ust. 1 ustawy o VAT |
| P_19B | przepis dyrektywy 2006/112/WE | zamiast P_19A, jeśli właściwe |
| P_19C | inna podstawa prawna | zamiast P_19A lub P_19B |
Przy P_19 = „1” wypełnia się jedno z pól P_19A, P_19B lub P_19C. Faktura bez sprzedaży zwolnionej ma zamiast tego znacznik P_19N = „1”. Przy zwolnieniu podmiotowym podstawą jest zwykle art. 113 ust. 1, a u firmy rozpoczynającej działalność w trakcie roku — art. 113 ust. 9; przy zwolnieniu przedmiotowym — konkretny punkt art. 43 ust. 1, na przykład dla usług medycznych czy edukacyjnych. W programach i w Aplikacji Podatnika podstawę zwolnienia wpisuje się w osobnym polu.
Ryczałt ewidencjonowany a KSeF
KSeF wynika z ustawy o VAT, więc forma opodatkowania podatkiem dochodowym nie ma tu znaczenia. Ryczałtowiec, który jest czynnym podatnikiem VAT, przy sprzedaży opodatkowanej wystawia faktury firmom obowiązkowo — a więc od 1 stycznia 2027 r. w KSeF. Ryczałtowiec zwolniony z VAT — na tych samych zasadach co każdy zwolniony, opisanych wyżej.
KSeF nie zmienia momentu powstania przychodu ani stawek ryczałtu. Zmienia się natomiast ewidencja: wzór ewidencji przychodów obowiązujący od 1 stycznia 2026 r. (rozporządzenie, Dz.U. 2025 poz. 1294) ma osobną kolumnę na numer identyfikujący fakturę wystawioną w KSeF, obok numeru dowodu i identyfikatora podatkowego kontrahenta. Taką kolumnę ma również nowy wzór KPiR (Dz.U. 2025 poz. 1299). Kto i od kiedy prowadzi ewidencję elektronicznie i wysyła ją jako JPK_EWP, opisaliśmy w osobnym tekście o JPK_PKPiR i JPK_EWP.
Praktyczna zaleta: faktury sprzedażowe i zakupowe są w jednym miejscu, a biuro z nadanym uprawnieniem pobiera je samo.
Jak zacząć: logowanie, narzędzie, certyfikat i token
Dostęp i logowanie
Jednoosobowa działalność nie zakłada konta i zwykle nie składa ZAW-FA — wyjątkiem jest zgłoszenie podpisu kwalifikowanego bez NIP i PESEL. Przedsiębiorca z NIP ma uprawnienia właścicielskie od razu. Sposoby uwierzytelnienia określa rozporządzenie w sprawie korzystania z KSeF (Dz.U. 2025 poz. 1815, zmienione Dz.U. 2026 poz. 169):
- środek identyfikacji elektronicznej z węzła krajowego, czyli login.gov.pl — profil zaufany, e-dowód, mObywatel;
- kwalifikowany podpis elektroniczny;
- kwalifikowana pieczęć elektroniczna (dla podmiotów);
- certyfikat KSeF, wygenerowany po zalogowaniu jednym z powyższych sposobów.
Podpis zaufany jako odrębna metoda działał do 13 lutego 2026 r.; od 14 lutego 2026 r. profil zaufany działa przez węzeł krajowy.
Program do faktur czy aplikacja Ministerstwa Finansów
Płatny program nie jest obowiązkowy. Ministerstwo udostępnia bezpłatnie Aplikację Podatnika KSeF 2.0, Aplikację Mobilną KSeF oraz e-mikrofirmę w e-Urzędzie Skarbowym — opis znajdziesz na stronie o Aplikacji Podatnika KSeF i innych narzędziach. Przy kilku fakturach miesięcznie to często wystarcza; przy większej skali wygodniejszy bywa program połączony z KSeF. Każda faktura wysłana w wersji produkcyjnej wchodzi do obiegu prawnego, dlatego próby rób w wersji testowej.
Certyfikat KSeF
Certyfikat jest ważny najwyżej 2 lata i występuje w dwóch typach generowanych osobno. Typ 1 służy do uwierzytelniania, głównie w programach łączących się z KSeF. Typ 2 jest potrzebny do trybu offline: gdy faktura trafia do nabywcy poza systemem (offline24, niedostępność, awaria), oznacza się ją dwoma kodami QR, a drugiego bez certyfikatu typu 2 nie wygenerujesz. Wniosek składa się w Aplikacji Podatnika. Ważne: certyfikatem nie zalogujesz się do samej Aplikacji Podatnika — opisuje to strona Ministerstwa Finansów o certyfikatach KSeF.
Token — stan na 6 listopada 2026 r.
Tu komunikaty są niespójne. Rozporządzenie (§ 13 ust. 1 pkt 1) dopuszcza tokeny do 31 grudnia 2026 r. Ministerstwo w pytaniach i odpowiedziach zapowiedziało pozostawienie tokenów bezterminowo, ale do 6 listopada 2026 r. rozporządzenia w tym zakresie nie zmieniono, a strona Aplikacji Podatnika (aktualizowana 15 października 2026 r.) nadal podaje datę 31 grudnia 2026 r. Jeśli Twój program łączy się z KSeF tokenem, zapytaj dostawcę, czy obsługuje certyfikat i kiedy zamierza przejść. Pamiętaj też, że po zalogowaniu tokenem nie wygenerujesz certyfikatu.
Uprawnienie dla biura rachunkowego
Biuro nie zobaczy Twoich faktur, dopóki nie nadasz mu uprawnienia w KSeF — najlepiej biuru jako podmiotowi, z prawem przydzielania dostępu pracownikom. Jak to zrobić i jakiego zakresu nie dawać, opisujemy w tekście o uprawnieniach w KSeF dla biura rachunkowego i pracownika.
Checklista na grudzień 2026 r.
| Krok | Kto | Kiedy |
|---|---|---|
| 1. Sprawdź faktury od kwietnia pod kątem progu | przedsiębiorca z biurem | listopad |
| 2. Zaloguj się do Aplikacji Podatnika KSeF | przedsiębiorca | do połowy grudnia |
| 3. Nadaj uprawnienie biuru rachunkowemu | przedsiębiorca | grudzień |
| 4. Wybierz narzędzie: program czy aplikacja MF | przedsiębiorca | grudzień |
| 5. Zapytaj dostawcę programu o certyfikat | przedsiębiorca | grudzień |
| 6. Wygeneruj certyfikat typu 2 do trybu offline | przedsiębiorca | grudzień |
| 7. Ustaw podstawę zwolnienia (zwolnieni z VAT) | przedsiębiorca z biurem | grudzień |
| 8. Wystaw fakturę próbną w wersji testowej | przedsiębiorca | grudzień |
| 9. Kasa: ustal wystawianie faktury do paragonu | przedsiębiorca | do 31.12.2026 |
| 10. Ustal z biurem obieg faktur zakupowych | przedsiębiorca i biuro | grudzień |
| 11. Pierwsza faktura dla firmy w KSeF | przedsiębiorca | od 1.01.2027 |
Kary za KSeF: co mówią przepisy, a co nowa ustawa
Stan prawny na 9 listopada 2026 r.: kary pieniężne z art. 106ni ustawy o VAT są odroczone do 31 grudnia 2026 r. i według obowiązujących przepisów mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Dotyczą m.in. wystawienia faktury poza KSeF wbrew obowiązkowi oraz niedosłania w terminie faktury z trybu offline. Wynoszą do 100% kwoty podatku z faktury, a przy fakturze bez wykazanego podatku — do 18,7% kwoty należności ogółem. Ta druga stawka jest istotna dla zwolnionych z VAT.
Nowa ustawa: rządowy projekt ustawy (oznaczany UD477) wpłynął do Sejmu 20 października 2026 r. jako druk sejmowy nr 3245. Pierwsze czytanie odbyło się 21 października 2026 r., a 6 listopada 2026 r. Sejm ustawę uchwalił. Przesuwa ona stosowanie kar z art. 106ni na 1 stycznia 2028 r. i ma wejść w życie 31 grudnia 2026 r. Przed nią jeszcze Senat i podpis Prezydenta — dopóki nie zostanie ogłoszona w Dzienniku Ustaw, wiąże termin 1 stycznia 2027 r.
Nawet jeśli ustawa wejdzie w życie, brak kar administracyjnych nie oznacza braku konsekwencji. W uzasadnieniu projektu zapowiedziano, że organy KAS będą najpierw przypominać o obowiązku, a gdy to nie pomoże — sprawdzać, czy niestosowanie KSeF nie prowadzi do nierzetelnego rozliczania podatku.
Niezależnie od kar z ustawy o VAT działa odpowiedzialność karna skarbowa za faktury wadliwe lub nierzetelne (art. 62 KKS), którą opisaliśmy w tekście o sankcjach karnoskarbowych w KSeF. Za samo wystawienie faktury poza KSeF albo spóźnione dosłanie faktury z trybu offline postępowania karnoskarbowego się nie wszczyna (art. 106ni ust. 4 ustawy o VAT, obowiązujący od 1 lutego 2026 r.).
Kiedy warto porozmawiać z księgowym? Gdy nie masz pewności, czy w którymś miesiącu przekroczyłeś próg, gdy łączysz sprzedaż zwolnioną i opodatkowaną, gdy wystawiasz faktury do paragonów albo gdy program łączy się z KSeF tokenem.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy KSeF jest obowiązkowy dla JDG?
Od 1 kwietnia 2026 r. Jednoosobowe firmy, które od kwietnia w żadnym miesiącu nie przekroczyły 10 000 zł brutto na fakturach dla firm (bez faktur konsumenckich, z kasy i paragonów z NIP), mogą do 31 grudnia 2026 r. wystawiać je poza KSeF — dla nich obowiązek zaczyna się 1 stycznia 2027 r. Faktury zakupowe w KSeF otrzymuje się od 1 lutego 2026 r.
Czy KSeF dotyczy JDG zwolnionej z VAT?
Tak, jeśli wystawia fakturę firmie — na żądanie nabywcy albo dobrowolnie. Zwolnienie podmiotowe z art. 113 ust. 1 nie wyłącza KSeF. Fakturę dla osoby prywatnej zwolniony może wystawić poza systemem.
Jak wystawić fakturę bez VAT w KSeF?
W wierszu faktury zwykle oznacza się stawkę „zw”, w polu P_19 wpisuje „1”, a w jednym z pól P_19A, P_19B lub P_19C podaje podstawę zwolnienia — na przykład art. 113 ust. 1 ustawy o VAT albo właściwy punkt art. 43 ust. 1. Programy do faktur i Aplikacja Podatnika mają na to osobne pole.
Czy ryczałtowiec musi korzystać z KSeF?
Forma opodatkowania nie ma znaczenia — decyduje to, czy wystawiasz faktury firmom. Ryczałtowiec czynny w VAT przy sprzedaży opodatkowanej wystawia je obowiązkowo, więc od 2027 r. w KSeF. Ewidencja przychodów ma już kolumnę na numer KSeF.
Jak założyć KSeF dla JDG?
Niczego nie trzeba zakładać, a ZAW-FA składa się tylko przy podpisie kwalifikowanym bez NIP i PESEL. Wystarczy zalogować się do Aplikacji Podatnika KSeF przez login.gov.pl (profil zaufany, e-dowód, mObywatel) albo podpisem kwalifikowanym — uprawnienia właścicielskie przedsiębiorca ma od razu. Certyfikatem KSeF do aplikacji się nie zalogujesz.
Czy od 2027 r. będą kary za błędy w KSeF?
Według obowiązujących przepisów kary z art. 106ni mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Ustawa uchwalona przez Sejm 6 listopada 2026 r. (druk sejmowy nr 3245), która czeka jeszcze na Senat i podpis Prezydenta, przesuwa je na 1 stycznia 2028 r. Odpowiedzialność karna skarbowa za faktury wadliwe lub nierzetelne działa niezależnie od tego, ale za samo wystawienie faktury poza KSeF postępowania karnoskarbowego się nie wszczyna.
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Stan prawny na 9 listopada 2026 r., na podstawie ustawy o VAT (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263), ustawy z 5 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1203) oraz rozporządzeń w sprawie korzystania z KSeF (Dz.U. 2025 poz. 1815) i przypadków niewystawiania faktur ustrukturyzowanych (Dz.U. 2025 poz. 1740). Ustawa z druku nr 3245 nie została jeszcze ogłoszona — przed grudniem sprawdź, czy weszła w życie. W indywidualnych sprawach skonsultuj się z księgowym.
Jeśli od stycznia wchodzisz do KSeF i chcesz, żeby faktury sprzedażowe i zakupowe od pierwszego dnia trafiały prosto do ewidencji, warto ustalić to z biurem jeszcze w grudniu. Biuro Rachunkowe Alina Mączka w Chorzowie prowadzi KPiR i ryczałt ewidencjonowany oraz płace dla jednoosobowych działalności i mikrofirm z Chorzowa, Katowic i województwa śląskiego, a w ramach stałej współpracy także zdalnie. Zapraszamy do kontaktu lub telefonicznie pod numerem 503 666 300, czynnym całą dobę.
0 komentarzy