Wakacje składkowe to rozwiązanie, które pozwala raz w roku odetchnąć od kosztów składek społecznych ZUS. W praktyce dla osób na pełnym ZUS oznacza to realną oszczędność rzędu około 1,7-1,9 tys. zł w jednym miesiącu (w zależności od Twoich składek). Brzmi dobrze, ale warto wiedzieć trzy rzeczy: ulga dotyczy tylko składek przedsiębiorcy, składka zdrowotna nadal jest do zapłaty, a wniosek trzeba złożyć w bardzo konkretnym terminie.
Poniżej masz aktualny, praktyczny poradnik na 2026 rok, doprecyzowany tam, gdzie najczęściej pojawiają się błędy.
Na czym polegają wakacje składkowe
Wakacje składkowe to zwolnienie z opłacania składek ZUS za siebie przez jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym.
Jakie składki obejmuje zwolnienie
W miesiącu wakacji składkowych nie opłacasz za siebie składek:
- emerytalnej
- rentowych
- wypadkowej
- chorobowej (jeśli opłacasz dobrowolnie)
- na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (jeśli je opłacasz)
Czego wakacje składkowe nie obejmują
- składki zdrowotnej, tę płacisz normalnie
- składek za pracowników i zleceniobiorców, te rozliczasz i opłacasz bez zmian
Co z ubezpieczeniem i świadczeniami
Wakacje składkowe nie robią „dziury” w ubezpieczeniu.
- miesiąc wakacji liczy się do stażu ubezpieczeniowego i przyszłej emerytury
- zachowana jest ciągłość ubezpieczenia i prawo do świadczeń, o ile spełniasz ogólne warunki (np. w przypadku zasiłku chorobowego)
Uwaga przy chorobowym i wyższej podstawie
Jeśli na co dzień opłacasz składki od wyższej podstawy (np. celowo podbijasz chorobowe), pamiętaj o ważnym niuansie: w wakacjach składkowych „finansowanie” dotyczy składek ustalanych od minimalnej obowiązującej podstawy. W praktyce może to obniżyć podstawę świadczeń w porównaniu do sytuacji, gdy sam opłacasz składki od wyższej kwoty.
Kto może skorzystać w 2026 roku
W praktyce najczęściej korzystają osoby prowadzące działalność zarejestrowaną w CEIDG.
Wskazuje się też m.in. komorników sądowych oraz wspólników spółki cywilnej wpisanych do CEIDG (wniosek składa każdy wspólnik jako płatnik).
Jeśli chcesz ująć temat maksymalnie uniwersalnie: wakacje składkowe dotyczą osób prowadzących pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych, więc w określonych przypadkach mogą obejmować także niektórych wspólników spółek osobowych wpisanych do KRS.
Warunki skorzystania z wakacji składkowych w 2026 roku
Tu warto czytać uważnie, bo w tych punktach najczęściej pojawiają się nieporozumienia.
Raz w roku kalendarzowym
Z wakacji składkowych możesz skorzystać tylko raz w danym roku kalendarzowym. Jeśli wykorzystałeś ulgę w 2026 roku, drugi raz w tym samym roku nie skorzystasz.
Limit ubezpieczonych: nie więcej niż 10 osób łącznie z Tobą
Warunek jest konkretny: w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku liczba ubezpieczonych nie może przekroczyć 10, wliczając Ciebie.
To nie jest „mniej niż 10” ani „maksymalnie 9”. Jeśli masz dokładnie 10 ubezpieczonych łącznie z Tobą, nadal spełniasz warunek.
Do limitu wliczają się m.in.:
- Ty jako przedsiębiorca
- pracownicy
- zleceniobiorcy
- osoby współpracujące
Co najmniej jeden dzień podlegania ubezpieczeniom w poprzednim miesiącu
To częsty „ukryty” warunek: w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku musisz choć przez jeden dzień podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności.
W praktyce może to wykluczyć osoby, które miały zawieszoną działalność przez cały poprzedni miesiąc.
Warunek przychodu 2 mln euro: zasada dwóch lat, a nie prosta „granica roczna”
Wiele tekstów upraszcza to do jednego zdania, a to działa inaczej.
Sprawdza się dwa lata poprzedzające rok złożenia wniosku. Warunek spełniasz, jeśli:
- w tych dwóch latach nie miałeś przychodu, albo
- co najmniej w jednym z tych dwóch lat roczny przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro
W praktyce oznacza to, że możesz mieć przychód powyżej 2 mln euro w jednym roku, jeśli drugi rok z tej pary mieści się w limicie.
Były pracodawca: liczy się okres i „te same czynności”
To warunek ważny dla osób, które przeszły z etatu na JDG.
W uproszczeniu: w poprzednim roku oraz w roku złożenia wniosku (do dnia jego złożenia) nie możesz wykonywać na rzecz byłego pracodawcy tych czynności, które wcześniej wykonywałeś dla niego w ramach umowy o pracę (lub spółdzielczego stosunku pracy) i które wchodzą w zakres Twojej obecnej działalności.
Tu kluczowe są dwa elementy: zakres czasu oraz to, że chodzi o te same czynności, a nie dowolną współpracę.
Pomoc de minimis: limit 300 tys. euro i suma wszystkich form pomocy
Wakacje składkowe są pomocą de minimis. Żeby skorzystać, musisz mieć dostępny limit pomocy co najmniej w wysokości ulgi.
Warto pamiętać o dwóch rzeczach:
- limit liczy się jako okres ruchomy trzech lat wstecz, a nie „sztywne lata kalendarzowe”
- sumuje się wszystkie formy pomocy de minimis z tego okresu (dotacje, ulgi, inne instrumenty, wcześniejsze wakacje składkowe)
Zawieszona działalność a wakacje składkowe
W praktyce można złożyć wniosek także przy zawieszonej działalności, ale musisz dopilnować dwóch spraw:
- w miesiącu, za który chcesz zwolnienie, działalność powinna być „aktywna” (odwieszona)
- w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku musisz mieć choć jeden dzień podlegania ubezpieczeniom społecznym z działalności
Jeśli zawieszenie obejmuje cały poprzedni miesiąc, ten warunek zwykle nie będzie spełniony.
Jak złożyć wniosek RWS krok po kroku
Gdzie składasz wniosek
Wniosek RWS składasz wyłącznie elektronicznie przez PUE lub eZUS z profilu płatnika.
Kiedy składasz wniosek
Wniosek musi być złożony w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia. To najważniejsza zasada formalna.
Przykłady:
- chcesz wakacje w lipcu 2026: składasz w czerwcu 2026
- chcesz wakacje w grudniu 2026: składasz w listopadzie 2026
Wniosek złożony w złym miesiącu zazwyczaj kończy się odrzuceniem.
Co przygotować przed wysłaniem
Żeby nie robić tego „na szybko”, przygotuj:
- miesiąc, za który chcesz zwolnienie
- informację, czy masz pracowników, zleceniobiorców, osoby współpracujące (ważne do limitu ubezpieczonych)
- dane do pomocy de minimis (czy korzystałeś z niej w ostatnich trzech latach i w jakiej wysokości)
Co dzieje się po złożeniu wniosku
Warto zapamiętać jedno: brak odpowiedzi nie oznacza automatycznej zgody.
W praktyce informacja o rozstrzygnięciu pojawia się na Twoim koncie w PUE/eZUS. Jeśli wniosek jest uwzględniony w całości, zwykle dostajesz informację o zwolnieniu. Jeśli ZUS odmówi lub uwzględni wniosek częściowo, pojawia się decyzja, od której można się odwołać.
Rozliczenie miesiąca wakacji: ulga nie zwalnia z dokumentów
W miesiącu wakacji składkowych nadal składasz dokumenty rozliczeniowe. Najczęściej oznacza to wysłanie deklaracji DRA i raportów imiennych, tylko z właściwym oznaczeniem dotyczącym miesiąca zwolnienia.
Jeśli masz pracowników lub zleceniobiorców, ich składki i raporty rozliczasz standardowo, bez „wakacyjnego” zwolnienia.
To jest część, w której najłatwiej o błąd techniczny, dlatego wiele osób woli mieć to zrobione przez księgowość.
Ile można zaoszczędzić w 2026 roku
Najczęściej podaje się, że dla osoby na pełnym ZUS oszczędność w 2026 roku wynosi około 1,7-1,9 tys. zł za jeden miesiąc. Kwota zależy m.in. od:
- tego, czy opłacasz chorobowe
- stawki wypadkowej
- tego, czy opłacasz FP i FS
Składka zdrowotna pozostaje do zapłaty w każdym wariancie.
FAQ: najczęstsze pytania przedsiębiorców
Czy zadłużenie w ZUS wyklucza wakacje składkowe?
Samo posiadanie zadłużenia nie musi automatycznie wykluczać skorzystania z wakacji składkowych. Kluczowe są pozostałe warunki formalne (limit ubezpieczonych, termin wniosku, przychód, de minimis i inne kryteria). W praktyce warto sprawdzić sytuację przed wysłaniem wniosku, żeby uniknąć odrzucenia lub niepotrzebnych wyjaśnień.
Czy ulga obejmuje składki za pracowników?
Nie. Wakacje składkowe dotyczą wyłącznie składek przedsiębiorcy. Składki za pracowników i zleceniobiorców rozliczasz normalnie.
Czy w wakacjach składkowych znika składka zdrowotna?
Nie. Składka zdrowotna nie jest objęta ulgą.
Czy wakacje składkowe mogą obniżyć zasiłek chorobowy?
Mogą mieć wpływ, zwłaszcza jeśli standardowo opłacasz składki od wyższej podstawy. W wakacjach składkowych zwolnienie dotyczy składek liczonych od minimalnej obowiązującej podstawy.
Szybka checklista przed złożeniem wniosku RWS
Przed wysłaniem wniosku przejdź tę listę. Jeśli na któreś pytanie odpowiadasz „nie wiem”, warto to sprawdzić wcześniej.
- Czy nie korzystałeś już z wakacji składkowych w 2026 roku?
- Czy w miesiącu przed złożeniem wniosku masz nie więcej niż 10 ubezpieczonych łącznie z Tobą?
- Czy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku podlegałeś choć jeden dzień ubezpieczeniom społecznym z działalności?
- Czy spełniasz warunek przychodu według zasady dwóch lat (a nie uproszczenia „do 2 mln rocznie”)?
- Czy nie wchodzisz w ograniczenie dotyczące byłego pracodawcy i wykonywania tych samych czynności w określonym okresie?
- Czy masz dostępny limit pomocy de minimis w ruchomych trzech latach?
- Czy pamiętasz, że składka zdrowotna i tak będzie do zapłaty?
- Czy wiesz, jak poprawnie rozliczyć dokumenty (DRA i raporty) za miesiąc zwolnienia?
- Czy masz zaległości w ZUS i jeśli tak, czy Twoja sytuacja nie wymaga wcześniejszego uporządkowania formalności?
Podsumowanie i wsparcie księgowe
Wakacje składkowe w 2026 roku to świetne narzędzie do poprawy płynności, ale tylko wtedy, gdy spełniasz warunki i dopniesz terminy. Najczęstsze problemy pojawiają się w trzech miejscach: błędny limit ubezpieczonych (10 osób łącznie z Tobą), uproszczone rozumienie warunku przychodu 2 mln euro oraz błędy w dokumentach rozliczeniowych za miesiąc zwolnienia.
Jeśli chcesz zrobić to spokojnie i bez ryzyka, zapraszamy do Twojego Biura rachunkowego w Chorzowie. Sprawdzimy Twoje warunki pod wakacje składkowe, dopilnujemy wniosku RWS i rozliczymy miesiąc zwolnienia tak, żeby ulga była realną korzyścią, a nie dodatkowym stresem.
0 komentarzy