W 2026 roku limit odliczenia składki zdrowotnej dla przedsiębiorców na podatku liniowym rośnie do 14 100 zł (z 12 900 zł w 2025 roku). Brzmi jak dobra wiadomość, ale dla wielu firm to tylko mały element większej zmiany: rośnie minimalna składka zdrowotna, a u ryczałtowców podnoszą się stawki zależne od przeciętnego wynagrodzenia.
Ten materiał ma Ci dać nie tylko liczby, ale też praktyczne przełożenie na realne scenariusze: kiedy płacisz minimum, kiedy procent, jak działa limit 14 100 zł i jak podejść do wyboru formy opodatkowania przed terminem.
Najważniejsze liczby na 2026 (w jednym miejscu)
W 2026 roku zasady rozliczania składki zdrowotnej nadal zależą od formy opodatkowania. Poniżej masz kluczowe parametry, które najczęściej decydują o realnym koszcie.
Podatek liniowy (19%)
- Składka zdrowotna: 4,9% dochodu.
- Odliczenie: do 14 100 zł rocznie (od dochodu lub w kosztach).
- Uwaga: brak górnego limitu samej składki – przy wysokich dochodach rośnie bez ograniczeń.
Skala podatkowa (12% / 32%)
- Składka zdrowotna: 9% dochodu.
- Odliczenie: brak.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
- Odliczenie: 50% zapłaconych składek od przychodu.
- Składka miesięczna zależna od rocznego przychodu:
- do 60 000 zł przychodu: 498,35 zł
- 60 000 – 300 000 zł przychodu: 830,58 zł
- powyżej 300 000 zł przychodu: 1 495,04 zł
Karta podatkowa
- Odliczenie: 19% zapłaconej składki od podatku.
Minimalna składka zdrowotna w 2026
- 432,54 zł miesięcznie (9% z 4 806 zł).
- To wzrost ok. 37% względem ok. 314,96 zł w 2025 roku (wartość szacunkowa na koniec 2025).
- Najmocniej odczują ją firmy o niskiej rentowności, wahaniach dochodu, sezonowości oraz na początku działalności.
2025 vs 2026 – co realnie się zmienia (tabela porównawcza)
Same nagłówki w stylu „limit rośnie do 14 100 zł” potrafią mylić. Poniżej porównanie elementów, które faktycznie wpływają na miesięczny koszt w firmie.
| Element | 2025 | 2026 | Co to znaczy w praktyce |
|---|---|---|---|
| Limit odliczenia na liniówce | 12 900 zł | 14 100 zł | Pomaga głównie przy wysokich składkach (wysoki dochód na liniówce), ale ma „sufit”. |
| Minimalna składka zdrowotna | ok. 314,96 zł / mies. | 432,54 zł / mies. | Największy ciężar dla firm z niskim dochodem, stratą, sezonowością lub w okresach przejściowych. |
| Skala podatkowa | 9% dochodu (min. obowiązywało) | 9% dochodu (min. 432,54 zł) | Przy niskich dochodach działa „podłoga” – płacisz minimum. |
| Podatek liniowy | 4,9% dochodu (min. obowiązywało) | 4,9% dochodu (min. 432,54 zł) | Jeśli dochód jest niski, w praktyce i tak płacisz minimum. |
| Ryczałt – stawki składki | zależne od przeciętnego wynagrodzenia | 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł | Wzrost stawek zależy od przeciętnego wynagrodzenia i progów przychodów – warto pilnować przekroczeń. |
Zasady dla różnych form opodatkowania – jak to działa w 2026
W 2026 roku mechanizmy są proste na papierze, ale różnice w odliczeniach sprawiają, że ten sam dochód może oznaczać zupełnie inny „koszt całkowity”.
1) Podatek liniowy (19%) – limit 14 100 zł, ale składka rośnie z dochodem
Na liniówce składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu. Nie ma górnego limitu składki, ale jest limit odliczenia: maksymalnie 14 100 zł rocznie.
Ważne: odliczenie to nie „zwrot 14 100 zł”. To kwota, która zmniejsza podstawę opodatkowania (albo koszty), więc realna korzyść zależy od stawki podatku. W praktyce przy 19% podatku liniowego odliczenie działa jak „tarcza” o wartości około 19% odliczonej kwoty.
2) Skala podatkowa (12% / 32%) – prosto, ale bez odliczenia
Na skali płacisz 9% dochodu i nie odliczasz nic. Jeśli masz niski dochód albo stratę, wchodzi minimalna składka, czyli 432,54 zł miesięcznie.
3) Ryczałt – 50% odliczenia, ale składki zależne od progów przychodów
Ryczałtowcy odliczają od przychodu 50% zapłaconych składek, ale sama składka jest stała w danym progu przychodu. Jeśli w trakcie roku przekroczysz próg, składka może się zmienić, co warto monitorować w praktyce (szczególnie w okolicach 60 000 zł).
4) Karta podatkowa – odliczenie 19% od podatku
Przy karcie podatkowej nadal funkcjonuje mechanizm odliczenia: 19% zapłaconej składki można odliczyć od podatku. To prostsze niż inne formy, ale karta podatkowa jest dziś dostępna dla ograniczonej grupy przedsiębiorców.
Kiedy płacisz składkę minimalną, a kiedy procentową (najczęściej pomijany konkret)
Ten element zwykle decyduje o tym, czy podwyżka minimalnej składki w 2026 roku zaboli mocno, czy tylko „przeleci w tle”. Klucz jest prosty: jeśli Twoje wyliczenie procentowe daje mniej niż minimum, wchodzi minimum.
Skala podatkowa
Minimalna składka 432,54 zł to 9% z 4 806 zł. W praktyce:
- Jeśli miesięczny dochód jest niższy lub równy 4 806 zł, zapłacisz 432,54 zł.
- Jeśli miesięczny dochód jest wyższy niż 4 806 zł, zapłacisz 9% dochodu.
Podatek liniowy
Tu próg jest inny, bo stawka to 4,9%. Żeby 4,9% dało 432,54 zł, dochód miesięczny musiałby wynosić około 8 827,35 zł.
W praktyce:
- Jeśli miesięczny dochód jest niższy lub równy ok. 8 827 zł, zapłacisz 432,54 zł.
- Jeśli miesięczny dochód jest wyższy niż ok. 8 827 zł, zapłacisz 4,9% dochodu.
To wyjaśnia, dlaczego minimalna składka potrafi uderzyć także w część osób na liniówce, które nie mają wysokiej rentowności.
Przykłady obliczeń – konkretne scenariusze
Poniższe wyliczenia mają charakter poglądowy i zakładają stały miesięczny wynik. W realnym życiu dochód i przychód bywają zmienne, więc w praktyce warto policzyć to na prognozie rocznej i sprawdzić wahania miesiąc do miesiąca.
Przykład A: liniówka, dochód 6 000 zł miesięcznie
- 4,9% z 6 000 zł = 294 zł, ale obowiązuje minimum
- Składka: 432,54 zł miesięcznie
- Rocznie: 5 190,48 zł
Odliczenie na liniówce: całość mieści się w limicie 14 100 zł. Realny efekt podatkowy zależy od Twojego rozliczenia, ale przy stawce 19% wartość „tarczy” to około 986,19 zł rocznie (5 190,48 zł x 19%).
Przykład B: liniówka, dochód 10 000 zł miesięcznie
- 4,9% z 10 000 zł = 490 zł miesięcznie
- Rocznie: 5 880 zł
Odliczenie nadal mieści się w limicie. Przy 19% podatku liniowego wartość „tarczy” to około 1 117,20 zł rocznie (5 880 zł x 19%).
Przykład C: liniówka, dochód 500 000 zł rocznie
- 4,9% z 500 000 zł = 24 500 zł składki rocznie
- Odliczysz tylko 14 100 zł (limit)
Realny efekt limitu przy 19% to około 2 679 zł (14 100 zł x 19%). Reszta składki ponad limit nie daje już korzyści podatkowej w ramach tego mechanizmu.
Przykład D: skala podatkowa, dochód 5 000 zł miesięcznie
- 9% z 5 000 zł = 450 zł
- Minimum to 432,54 zł, więc płacisz procentowo
- Rocznie: 5 400 zł
- Odliczenie: 0 zł
Przykład E: ryczałt, przychód do 60 000 zł rocznie
- Składka: 498,35 zł miesięcznie
- Rocznie: 5 980,20 zł
- Odliczenie: 50% składek od przychodu = 2 990,10 zł
Realna korzyść zależy od stawki ryczałtu. Jeśli Twoja stawka ryczałtu wynosi na przykład 8,5%, to efekt podatkowy odliczenia wynosi około 254,16 zł rocznie (2 990,10 zł x 8,5%).
Przykład F: ryczałt, przychód 120 000 zł rocznie (próg 60 000 – 300 000 zł)
- Składka: 830,58 zł miesięcznie
- Rocznie: 9 966,96 zł
- Odliczenie 50%: 4 983,48 zł
Jeśli Twoja stawka ryczałtu wynosi 12%, to szacunkowy efekt podatkowy odliczenia to około 598,02 zł rocznie (4 983,48 zł x 12%).
Jak wybrać formę opodatkowania do 20 lutego – checklista decyzyjna
Wybór formy opodatkowania to decyzja na cały rok. W 2026 roku zły wybór może kosztować więcej, bo rośnie znaczenie minimalnej składki i coraz więcej sytuacji wpada w „podłogę” 432,54 zł.
- Oszacuj roczny przychód i koszty.
Jeśli koszty są wysokie i stabilne, ryczałt bywa ryzykowny (bo kosztów nie odliczasz). Jeśli koszty są niskie, ryczałt często wygrywa podatkiem, ale składka może rosnąć progowo. - Policz składkę zdrowotną w Twoim scenariuszu.
Sprawdź, czy wchodzisz w minimum czy płacisz procentowo. Na liniówce zweryfikuj, czy odliczenie mieści się w limicie 14 100 zł. - Policz realny efekt odliczenia.
Liniówka: tarcza podatkowa zależy od Twojej stawki (zwykle 19%). Ryczałt: efekt to Twoja stawka ryczałtu razy 50% składek. Skala: brak efektu. - Sprawdź ryzyko przekroczenia progów na ryczałcie.
Próg 60 tys. przychodu potrafi wejść „nagle” i podnieść składkę. Próg 300 tys. to już bardzo odczuwalne obciążenie miesięczne. - Zostaw margines bezpieczeństwa.
Jeśli Twoja działalność jest sezonowa albo masz ryzyko przestojów, rosnąca minimalna składka ma większe znaczenie niż sam limit odliczenia.
Skąd wziął się obecny system – krótka historia składki zdrowotnej
Żeby zrozumieć dzisiejsze zasady, warto zobaczyć, jak mocno zmieniła się konstrukcja składki zdrowotnej w ostatnich latach.
Do końca 2021 roku system był względnie przewidywalny – przedsiębiorcy mogli odliczać od podatku część składki (7,75% podstawy). To dawało poczucie stabilności i czytelną relację „płacę – ale część rozliczam”.
W 2022 roku, wraz z Polskim Ładem, wprowadzono całkowity zakaz odliczania składki zdrowotnej. W praktyce składka stała się dodatkowym, niepomniejszalnym obciążeniem, co dla wielu firm oznaczało gwałtowny wzrost kosztów.
Od lipca 2022 roku Polski Ład 2.0 przywrócił odliczenia, ale w formie limitowanej i zależnej od formy opodatkowania. Skutek uboczny jest oczywisty: zamiast prostoty mamy system, w którym decyzja podatkowa wpływa jednocześnie na podatek i na to, czy i jak możesz rozliczyć składkę.
Składka zdrowotna jako pole sporu polityków i ekspertów
Składka zdrowotna stała się jednym z najbardziej konfliktowych tematów w debacie publicznej. Próby zmian w 2025 roku zakończyły się wetem prezydenckim, co pokazało, jak trudne jest uzgodnienie kompromisu między ulgą dla firm a stabilnym finansowaniem systemu ochrony zdrowia.
Spór ma kilka warstw. Z jednej strony pojawia się argument porównawczy: pracownik na etacie płaci pełne 9% i niczego nie odlicza, więc odliczenia dla przedsiębiorców są przedstawiane jako przywilej. Z drugiej strony przedsiębiorcy wskazują na ryzyko gospodarcze, brak płatnych urlopów, brak gwarantowanych świadczeń oraz konieczność samodzielnego finansowania inwestycji i rozwoju.
Eksperci i organizacje biznesowe konsekwentnie podkreślają, że problemem jest nie tylko wysokość składki, ale też jej nieprzewidywalność i skomplikowanie, które utrudniają planowanie finansowe i podejmowanie racjonalnych decyzji na etapie wyboru formy opodatkowania.
Perspektywy po 2026 – czy będą kolejne podwyżki
Nawet bez nowych ustaw składka zdrowotna ma wbudowane mechanizmy wzrostu. Minimalna składka rośnie wraz z płacą minimalną, a stawki dla ryczałtu są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem. Jeśli te wskaźniki rosną, rosną też składki.
W praktyce oznacza to jedno: składkę zdrowotną warto traktować nie jako stały koszt, ale jako element strategii podatkowej, który wymaga corocznego przeglądu. Zmiana formy opodatkowania, wahania dochodu, wejście w próg ryczałtu – każde z tych zdarzeń może realnie zmienić obciążenia.
Podsumowanie i praktyczna porada
Rok 2026 przynosi mieszane wieści: kosmetycznie wyższy limit odliczenia na podatku liniowym jest tylko fragmentem układanki. Dla wielu firm ważniejsza jest podwyżka minimalnej składki do 432,54 zł oraz wyższe stawki i progi na ryczałcie. Pamiętaj, że do 20 lutego wybierasz formę opodatkowania na cały rok – a w 2026 roku zły wybór może kosztować więcej niż wcześniej, zwłaszcza jeśli dochód bywa niski, nieregularny lub sezonowy.
Najbezpieczniejsza decyzja nie wynika z jednego hasła typu „liniówka zawsze najlepsza”, tylko z krótkiej kalkulacji na Twoich liczbach: przychód, koszty, dochód, ryzyko przestojów i ryzyko przekroczenia progów (szczególnie na ryczałcie). Jedno dobrze policzone porównanie potrafi oszczędzić Ci pieniędzy przez cały rok.
Jeśli chcesz mieć to policzone szybko i bez zgadywania, skorzystaj z pomocy Twoje Biuro Rachunkowe. Przygotujemy dla Ciebie porównanie dostępnych form opodatkowania pod 2026 rok, pokażemy różnice „na czysto” i pomożemy wybrać wariant najlepiej dopasowany do Twojej działalności. Jeśli prowadzisz firmę w Chorzowie lub okolicach, skontaktuj się z nami, a przeprowadzimy Cię przez decyzję tak, żebyś minimalizował obciążenia i miał spokojną głowę w trakcie roku.
0 komentarzy